Biezendijk 3, Lopikerkapel

De opgave

De Nederlandsche Omroep Zendermaatschappij (NOZEMA) werd opgericht in 1935 en had als kernactiviteit het uitzenden van radio-, televisie- en datasignalen. In 1937 opende de NOZEMA een zendstation op de grens van Lopik en IJsselstein, centraal in het land. Het markante gebouw bevond zich midden in de weilanden met drie zendmasten er omheen, niet gestoord door bebouwing.

In de naoorlogse periode werden er meerdere opstallen toegevoegd waaronder drie woningen, een tennisbaan, garage, magazijn en een grote atoombunker van waaruit de uitzendingen konden worden voortgezet als de Russen kwamen. Ook werd in 1961 de nabijgelegen zendmast van Lopik geopend (de Gerbrandytoren, met 382 meter het hoogste bouwwerk van Nederland).

Het NOZEMA zendstation was bedoeld voor midden- en kortegolfzenders. Door de opkomst van FM en digitalisering (waardoor de apparatuur steeds kleiner werd en op afstand kon worden bediend) raakte het complex geleidelijk in onbruik. Na de overname door KPN in 2004 werd het zendstation helemaal buiten bedrijf gesteld. Het hoofdgebouw is aangewezen als rijksmonument.

Onze inzet

OMU heeft opeenvolgende initiatiefnemers ondersteund en geadviseerd om te komen tot haalbare en uitvoerbare herbestemmingsplannen voor het NOZEMA-complex. Specifiek heeft OMU gefungeerd als intermediair tussen de marktpartijen en de betrokken overheden: gemeenten Lopik en IJsselstein, provincie Utrecht en Rijksdienst Cultureel Erfgoed.

Uiteindelijk is de locatie na ruim tien jaar leegstand in 2020 verworven door twee gevestigde ondernemers uit de Lopikerwaard die samen meerdere bedrijven hebben op het gebied van interieurbouw, inrichting en leefklimaat. De nieuwe eigenaren zijn voornemens om een aantal van hun bedrijfsactiviteiten onder te brengen in het NOZEMA-complex, maar ook om er een inspirerende publiekstrekker van te maken voor diverse doelgroepen.

Het resultaat

In 2020 is Het Zendstation geopend, die het rijksmonumentale hoofdgebouw exploiteert voor zakelijke en culturele werkplekken, ontmoetingsruimten en evenementen. Gewerkt wordt aan plannen voor de rest van het complex en de omliggende terreinen. OMU is nog altijd betrokken bij de planvorming en brengt regelmatig haar kennis en expertise in de conceptontwikkeling.

Oppervlak
3.000 m² BVO, 4 ha terrein
Ingreep
hergebruik van werken naar werken
Rol OMU
faciliterend
Jaar
2018-2020